Apostil Nedir?

Apostil, belgelerin farklı ülkelerde resmi belge olarak kullanılması sağlayan bir onay işlemidir. Belgeler, düzenlendikleri ülke dışındaki hukuki işlemlere konu olabilirler. Bu durumda, farklı bir ülkede düzenlenmiş olan belgenin ülke dışında kullanılabilmesi için gerçeklik ispat işlemleri gerekmektedir. Apostil sayesinde belgeler düzenlendikleri ülkeden farklı ülkelerde kullanılabilir. Apostil bir onay şekli olduğundan işlemin gerçekleştiği ülke dışında düzenlenen belge, işlem konusu ülkede de geçerli ve kullanılabilir olacaktır.

Apostil Nedir?

Apostil, başka bir ülkede düzenlenen resmi belgelerin diğer ülkelerde geçerli olarak kullanılabilmesini sağlayan onay işlemidir. Apostil düzenlemesinin kaynağı bir uluslararası sözleşmeye dayanmaktadır. Bu sözleşme, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılmasına Dair Lahey Sözleşmesi’dir. Sözleşme, 1984 yılında Resmi Gazete’de yayımlanarak 1985 yılında ülkemiz açısından yürürlüğe girmiştir. Sözleşme sayesinde resmi belgeler, uluslararası alanda kullanılabilecektir. Bu resmi kullanım, yetkili makamlar tarafından verilen apostil belgesi sayesinde olacaktır. Apostil belgesi, söz konusu resmi belgenin orijinalini doğrular ve yurt dışında kullanım için gerekli onayları içerir.

Apostil şerhi, usul kurallarına uyularak hazırlandığı takdirde geçerli olmaktadır. Diğer ülkelerde belgenin tekrar tasdik edilmesine ihtiyaç duyulmayacaktır. Apostil şerhine birçok resmi belgede ihtiyaç duyulabilir. Apostil şerhine ihtiyaç duyulabilecek bazı resmi belgeler,

• Diploma,
• Doğum belgesi,
• Evlilik belgesi,
• Şirket belgeleri,
• Vekaletnameler,
• Adli sicil belgesi,
• Mahkeme kararları,
• Noter senetleri,

Gibi adli ve idari belgelerdir. Apostil yapılabilen belgelerden olan adli belgeler; savcı, zabıt katibi veya adliye memuru tarafından da verilmiş olabilir. Önemli olan husus, bu belgelerin devletin yargı organlarına bağlı makam ya da memur tarafından verilmiş olmasıdır.

Diplomatik işlemler ve ticari işlemler ile ilgili belgelerin geçerlilik onayı için apostil şerhi alınmasına gerek yoktur. Bu belgeler, diploması veya konsolosluk memurlarının düzenlendiği belgeler ve ticaret, gümrük işlemleri konulu idari belgelerdir.

E- Apostil Nedir?

E- Apostil, apostil işleminin elektronik ortamda gerçekleşmesini sağlayan bir yöntemdir. 2019 yılı itibarıyla apostil hizmeti elektronik ortamda verilmeye başlamıştır ancak her resmi belge e-apostil hizmetine konu olamamaktadır. Halihazırda e-apostil sisteminden yararlanılabilen belgeler adli sicil belgesi ve mahkeme kararlarıdır. E- apostil işleminin gerçekleştirileceği platform, e-devlettir. İlgililere devlet makamları tarafından verilecek olan belgelere dijital ortamda ulaşılabilecektir.

Kişiler, apostil işlemini gerçekleştirmek üzere e-devlet üzerinden başvuru yapabilirler. Başvuru işlemi gerçekleştikten sonra apostil şerhi istenen belge, onaya yetkili birime iletilmektedir. Belgenin, apostil işlemine uygunluğu yetkili birim tarafından incelenmektedir. Daha sonra yine dijital platform üzerinden başvuru sonucu ilgiliye iletilmektedir.

Apostil Ücretleri

Apostil onayının verilebilmesi için yetkili makamlar tarafından özel bir ücret alınmamaktadır. Yetkili makamlara gerekli belgeler ile başvurulduğu takdirde apostil şerhi, ücret alınmaksızın belgeye konulmaktadır. 

Apostil işlemi için ücret ödenmesi başvuru için gerekmemekle beraber işlem sürecinde ücret kalemleri ortaya çıkabilmektedir. Bu masraf kalemleri; tercüman, noter veya avukat hizmetinden yararlanıldığı durumlarda ortaya çıkar. 

E-devlet üzerinden yapılacak e- apostil işlemlerinde adli sicil kaydı belgesinin onayı için güncel ücret 50 TL olarak belirlenmiştir.

Apostili gereken belgelerde sunulacak ülkenin belgeye hakimiyeti için tercüme ettirilmesi gerekebilmektedir. Bu durumda ilgililer tercüme bürosuna ödeme yapacaktır. Tercüme ettirilen belgenin ayrıca noterde onaylatılması gerekmektedir. Dolayısıyla notere tasdik ücreti ödenmesi gerekecektir. 

Apostil Nasıl Alınır?

Apostilin nasıl alınacağı ülkelere göre değişiklik gösterebilmektedir. Ülkemizde apostil alınması için düzenlenmesi gereken belgeler ile birlikte yetkili makamlara başvurulması gerekir. Apostili gereken belge, yeminli tercüman tarafından geçerliliği istenen ülke diline çevrilmelidir. Çevirisi gerçekleşen belgenin noter tarafından onaylanmasından sonra yetkili makamlara gidilir. Bu sayede apostil şerhi talep edilecektir.

Belgeler; kimlik fotokopisi, başvuru formu, ödeme makbuzu eşliğinde yetkili makama sunulduktan sonra başvuru inceleme sürecine alınır. İnceleme sürecinin tamamlanması ile belgenin geçerliliği tespit edilir. Geçerliliğin yetkili makam tarafından tespit edilmesi halinde resmi belgeye geçerlilik onayı verilir. Belgeye apostil şerhi konulmak suretiyle belgenin ilgili ülkelerde resmi geçerliliği ve kullanılabilirliği sağlanmış olur.

Yurt Dışında Apostil İşlemleri 

Apostil işlemleri, sadece ülkemizde düzenlenen bir belgenin yurt dışında geçerlilik kazanması için yapılmamaktadır. Yurt dışında düzenlenen bir belgenin ülkemizde geçerliliğinin istenmesi de mümkündür. 

Yurt dışında apostil işlemi gerçekleştirilebilmesi için ilk adım, Türkiye’de geçerliliği istenen belgenin yeminli tercüman tarafından çevirisinin yapılmasıdır. İkinci adım, çevirisi yapılan resmi belgenin notere tasdik edilmesidir. Noter tasdikli belge, bulunulan ülkenin apostil işlemini gerçekleştirmeye yetkili makamlarına ibraz edilir. Apostil makamları, ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. Bu sebeple bulunulan ülkede gerekli araştırmalar yapılarak apostile yetkili makama başvurulmalıdır. Usul işlemlerinde bir sorun çıkmaması amacıyla apostil sürecinde hukuki yardım alınması önem taşımaktadır.

Diplomaya Apostil Nasıl ve Nerede Yapılır?

Diplomaya apostil yapılması, ilgilinin yurt dışında eğitim görme veya çalışma amacının bulunduğu durumlarda söz konusu olabilir. Bu hallerde ilgilinin Türkiye’deki yetkili kurumlar tarafından verilmiş diplomasının yabancı ülkede geçerlilik kazanması gerekir. Bu işlem de apostil şerhi ile mümkün olacaktır.

Öncelikle Türkçe yazı diline sahip diplomanın, geçerlilik kazanması istenen ülkenin diline çevrilmesi gerekmektedir. Bu çeviri, yeminli tercüman aracılığıyla yapılacaktır. Yeminli tercüman tarafından çevirisi yapılan resmi belge, noterce onaylanacaktır. Çeviri ve onayı yapılmış belgeler; kimlik belgesi, başvuru formu ve ödeme makbuzları ile birlikte yetkili makamlara ibraz edilir.

İdari belgelerin apostil işleminin yapılmasında valilik ve kaymakamlar yetkilidir. Diploma idari belge niteliğinde olduğundan illerde valiliklere, ilçelerde kaymakamlıklara başvurulur. Böylece apostil talebinde bulunulur.

Apostil Geçerlilik Süresi

Apostil, Lahey Sözleşmesi’ne akit devletler arasında resmi belge geçerliliği sağlayan bir onay işlemidir. Apostile ilişkin kurallar Lahey Konvansiyonu tarafından belirlenmiştir. Apostil kuralları arasında geçerlilik süresine ilişkin bir hüküm yer almamaktadır. Dolayısıyla apostil şerhi konulan belge üzerindeki apostilin herhangi bir geçerlilik süresi bulunmamaktadır. Apostil şerhinin belge üzerinde işleme konması ile belge, sözleşmeye akit devletlerde süresiz olarak geçerlilik kazanmış olmaktadır.

Apostil işleminin herhangi bir geçerlilik süresi bulunmamakla beraber apostil şerhinin geçerliliği, üzerine işlem yapılan belgenin geçerliliğine bağlıdır. Belge, belirli bir süre için verilmiş ise sürenin dolması ile geçersiz hale gelecektir. Bu durumda belgenin geçersizliği sonucunda belge üzerindeki apostil şerhi de geçerliliğini yitirecektir.

Apostil Konsolosluktan Alınır Mı?

Apostil şerhini koymaya yetkili makamlar arasında konsolosluklar yer almamaktadır. Bu sebeple apostil, konsolosluktan alınamaz.

Apostil işlemini yapmaya yetkili makamlar, idari ve adli belgelere göre değişmektedir. İdari belgeler için apostil şerhi koymaya yetkili olan makamlar,

• Valilikler,
• Vali adına vali yardımcıları,
• Vali adına hukuk işleri müdürleri,
• Kaymakamlıklar

Olarak belirlenmiştir.

Adli belgelerin apostili talebinde ise başvurulacak makam değişmektedir. Bu halde Adalet Komisyonu Başkanlığı’na başvurulmaktadır. Bu Başkanlık, Ağır Ceza Mahkemesi kuruluşu olan merkezlerde bulunmaktadır.

Apostil Nasıl Yapılır?

Apostilin yapılması için gerekli belgeler ile birlikte yetkili makama başvurulur. Başvurunun uygun bulunması halinde belgeye apostil şerhi verilir.

Apostil işlemi için gerekli belgeler,

• Apostil şerhi konulması istenen resmi belge ve fotokopisi,
• Apostil başvurusunda bulunan kişinin kimlik fotokopisi,
• Resmi belgenin geçerli kılınmak istediği ülke tarafından talep edilen başvuru formu,
• Apostil için ücret ödenecek ise ödendiğine dair makbuz,

Olarak belirtilebilir. 

Apostil başvurusu, inceleyen yetkili makam tarafından uygun görülürse ilgiliye apostil belgesi verilir. Apostil belgesini vermeye yetkili makamlar genel olarak valilik ve kaymakamlıklar ile Adalet Komisyonu Başkanlığı’dır.

Apostil belgesinde,

• Belgenin düzenlendiği ülke adı,
• Belgeyi imzalayanın isim ve sıfatı,
• Belgenin tasdik yer ve tarihi,
• Belgenin düzenlendiği makamın mühür ya da kaşesi,
• Apostil şerhinin numarası,
• Apostili düzenleyen yetkili kişinin imzası,
• Apostil şerhini düzenleyen makam ve bu makamın kaşesi veya mührü,

Bulunmalıdır. Apostil belgesi ancak bu unsurları içerdiği takdirde geçerli olmaktadır. Bu sebeple ilgililer, aldıkları apostil belgesinin unsurlarına dikkat etmelidir. 

Apostil İşlemi Nasıl Gerçekleşir?

Apostil işlemi, belirli bir ülkede düzenlenmiş bulunan resmi belgelerin yurt dışında geçerliliğinin sağlanması için gerçekleştirilmektedir. Apostil işlemi esas itibarıyla geçerlilik onay işlemidir. Evlilik, çalışma hayatı, öğrenim süreci gibi faktörler resmi belgelerin yurt dışında geçerlilik kazanmasını gerektirebilmektedir.

Ülkemizin de taraf olduğu Lahey Sözleşmesi sayesinde, bir devlet nezdinde apostili sağlanan belge, diğer akit devletlerde de geçerlilik kazanmaktadır. Apostil işleminin gerçekleştirilmesine ilişkin kurallar Lahey Konvansiyonu tarafından belirlenmiştir.

Ülkemizde yapılacak apostil işlemi için adli ve idari belge başvuru makamları değişir. İdari belgeler için illerde valiliklere, ilçelerde kaymakamlıklara başvurulur. Adli belgeler nezdinde ise Adalet Komisyonu Başkanlığı’na başvurulacaktır.

Başvuruda bulunanlar; apostil istenen belgenin orijinal ve fotokopisini yetkili makamlara sunmaktadırlar. Bunlara ek olarak kimlik fotokopisini de yetkili makamlara sunulmalıdır. Ülkemizde düzenlenmiş bulunan belgenin yurt dışında geçerlilik kazanabilmesi için belge metni çevrilmelidir. Bu çeviri, geçerliliği istenen ülke dilinde olmalıdır. Ayrıca çevirisi yapılan belge de noterce onaylanmalıdır. Bu usullere uyularak düzenlenen belge, yetkili makamlara sunulmalıdır. Yetkili makam tarafından, belgeler incelemeye alınmaktadır. İnceleme sonucunda başvuru uygun bulunduğu takdirde bu belgelere apostil şerhi düşülmektedir. Apostil işlemi kural olarak belirli bir süreye bağlı olarak yapılmamaktadır. Apostili sağlanan belge geçerli olduğu sürece apostil de geçerliliğini korumaktadır.

Apostil Ücreti Ne Kadardır?

Apostil işlemi sürecinde sırf apostil belgesinin düzenlenmesi için ilgililerden bir ücret talep edilmemektedir. Ödenecek olan apostil ücreti, başvuru sürecine hazırlık aşamalarında doğmaktadır. Ücretin ödeneceği kişiler; noter, yeminli tercüman veya avukat olabilmektedir.

Yeminli tercüman, apostil başvurusunda bulunulacak olan belgenin tercüme edilmesinde faaliyet gösterir. Apostil şerhi konulmuş olan belge; diğer ülkelerin yetkili makamları tarafından anlam ifade etmelidir. Bunun için kendi dillerine uygun düzenlenmiş olmalıdır. Faaliyetleri sonucunda tercüme bürosuna ödenecek olan ücret, belgenin uzunluğuna ve tercüme yapılan dile göre değişebilmektedir. Noter, yetkilendirmiş olduğu yeminli tercüman aracılığıyla çevirisi yapılmış olan belgenin tasdiki aşamasında ücrete hak kazanır. Avukat ise apostil sürecinin sağlıklı ilerleyebilmesi için hukuki donanımından yararlanılan kişidir. Apostil belgesi verildiğinde dahi geçerlilik unsurlarının belgede bulunduğuna dikkat edilmelidir. İlgililerin olası hak kayıplarının önlenmesi için apostil başvuru ve başvurunun sonuçlanması sürecinde hukuki yardım almak önem arz etmektedir.

Apostil İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Apostil başvurusu için yetkili makamlara sunulması gereken belgeler bulunmaktadır. Sunulması gereken belgelerde eksiklik bulunması halinde süreç uzayacaktır. Apostil başvurusunun sağlıklı bir şekilde tamamlanabilmesi için sunulması gereken belgeler,

• Sözleşmeye akit devletlerde geçerlilik kazanması istenen belgenin orijinali ve fotokopisi,
• Başvuruda bulunan ilgili kişinin kimlik fotokopisi veya kimlik bilgilerini içeren pasaport vb, belgeler,
• Başvuruda bulunan kişi süreçte hukuki yardım aldı ise avukatına sunduğu vekaletname,
• Apostil başvurusu için herhangi bir ücret ödenmesi gerekti ise ödemenin yapıldığına dair makbuz,

Olarak belirtilebilir. 

Apostil İşleminin Süresi Ne Kadardır?

Apostil işleminin yapılması için gerekli evrakların eksiksiz bir şekilde yetkili makama sunulması gerekmektedir. Gerekli belgelerin başvuruya eklenmemesi veya eklenen belgelerde sürecin öngördüğü düzenlemelerin bulunmaması mümkündür. Bu eksiklikler sebebiyle apostil işleminin sonuçlanma süresi uzayabilecektir. Ayrıca apostil işlemi için başvuru yapılan makamın iş yoğunluğu ve belgenin türüne göre de sürecin sonuçlanması zaman alabilmektedir.

Gerekli belgeler ve düzenlemelerin eksiksiz bir şekilde yetkili makama sunulması halinde kısa süre içinde sonuç alınır. Apostil süreci bir veya iki hafta içerisinde sonuçlanmaktadır.

Apostil başvurusunun olumlu yönde sonuçlanması halinde başvuru konusu belge, uluslararası alanda geçerlilik kazanmış olacaktır. Belge üzerindeki apostil şerhi, belge geçerliliğini koruduğu sürece hüküm ifade etmeye devam eder. 

Apostil İşleminin Sonuçları Nelerdir?

Apostil işlemi sonucunda, apostil şerhine tabi olan belge uluslararası hukukta geçerlilik kazanacaktır. Böylece başvuru konusu resmi belge,  Lahey sözleşmesine akit bulunan yabancı ülkelerde kullanılabilir hale gelecektir. Yabancı ülkelerde kullanılabilen resmi belgeler, resmi kurumlarda delil olarak da kullanılabilecektir. 

Günümüzde belirlenen apostil kurallarının kaynağı Lahey Sözleşmesi’dir. Bu sebeple apostil sürecine belirlenen kurallar altında tabi olan devletler, sözleşmeye taraf olan devletlerdir. Dolayısıyla apostil şerhi verilen belge, ancak akit devletler arasında resmiyet ve geçerlilik kazanmış olacaktır.

Apostil işlemi sayesinde resmi belgenin kullanılacağı ülkeler ile uzun bürokratik işlemler yapılmadan belge geçerlilik kazanmaktadır. Apostilin elektronik ortamda dahi yapılır hale gelmesi ile birlikte uluslararası belge resmileştirme süreci hızlanmış bulunmaktadır.

Apostil Anlaşması Olan Ülkeler 

Apostil işlemi, Lahey Konferansı çerçevesinde “Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi” ile uygulamaya konmuştur. Sözleşme, 1985 yılında ülkemizde de yürürlüğe girerek apostil süreci işlemeye başlamıştır. Apostil kuralları sözleşme çerçevesinde belirlenmiştir. Bu sebeple işleme dayanılarak geçerlilik kazanan belgeler, ancak akit devletler arasında geçerli olmaktadır.

Apostil anlaşması olan ülkelere aşağıda yer verilmiştir.

Apostil İşlemi ve E-Devlet 

Apostil işlemi, yetkili makamlara gitmeye gerek kalmaksızın dijital ortamda gerçekleştirilebilmektedir. Bu işlem, e-devlet üzerinden yapılır ancak e-devlet üzerinden her türlü belge apostil işlemine konu olamamaktadır. Adli sicil belgesi ve mahkeme kararı dışında herhangi bir resmi belge için henüz e-apostil başvurusu yapılamamaktadır. 

Adli sicil belgesi veya mahkeme kararına ilişkin apostil şerhleri için yetkili kurumlara başvurulmalıdır. Bunun için birebir başvuruya gerek kalmadan internet ortamından gerekli başvuru yapılabilir. E-devlet platformundaki başvuru adımları izlenerek başvuru oluşturulmaktadır. Belgenin verileceği ülke, belgenin verilme sebebi gibi unsurlar başvurucu tarafından seçilmelidir. Başvuru sebebiyle ilgiliden alınacak olan ücret de başvuru adımları dahilinde görüntülenebilmektedir. Sistem yönlendirmesi ile başvuru tamamlanınca bilgi ve belgeler ile birlikte yetkili kuruma iletilmektedir. Yetkili kurum tarafından başvuru incelenmelidir. Başvuru sonucu, aynı iletişim kanalı ile başvuruda bulunan ilgiliye iletilmektedir.

Kaymakamlık Apostil Ücreti

Kaymakamlar, apostil işlemini gerçekleştirmeye yetkili makamlardan biridir. İllerde, valilik ilçelerde ise kaymakamlık tarafından apostil hizmeti verilmektedir. Kaymakamlık ve valiliğe, idari belgelerin apostil işlemi için başvurulmaktadır.

Kaymakamlık tarafından verilen apostil hizmeti sonucunda herhangi bir ücret alınmamaktadır. Apostil başvurusunu sonuçlandıran makamlar tarafından özel bir ücret alınmamaktadır. Buna rağmen ilgililer, aldıkları diğer hizmetler sebebiyle ücret ödemek durumunda kalabilirler. Bu ücretin kaynağını süreçte başvurulan noter ve tercüman hizmetleri oluşturmaktadır. Apostil başvuru sürecinde hukuki yardım alındığında aynı zamanda avukatlık ücreti de ödenmesi gerekmektedir. 

Tercüman ve noter, apostil talebinde bulunulan belgenin ilgili ülke diline çevirisi ve onaylanmasında faaliyet gösterir. Belgenin niteliği, uzunluğu, hangi dile çevrileceği gibi faktörler tercüme faaliyeti çerçevesinde fiyatı etkileyebilmektedir. Tercüman ve noterler belirledikleri ücreti, ilgiliden şahısları adına talep etmektedirler.