Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılma

Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılma

1475 Sayılı İş Kanunu, 4857 sayılı İş kanununun yürürlüğe girmesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Fakat eski İş Kanunu’nun bazı maddeleri halen yürürlüktedir. Evlilik nedeniyle işten ayrılma sonucunda kadın işçinin hakları, erkek işçinin hakları, talep edebileceği tazminatlar da bu maddelerde düzenlenmiştir. Konunun detayları yazının devamında açıklanacaktır.

Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılma

Taraflar arasında bulunan iş sözleşmesini sona erdirmek hem işçi hem işveren bakımından normal şartlarda belirli koşullara ve sürelere tabi tutulmuştur. 4857 sayılı İş Kanunu’na göre bir içi ya da işveren belirsiz süreli olarak akdedilen iş sözleşmesini feshetmek istiyorsa belirli bir süre önceden karşı tarafı haberdar etmelidir. Bu bilgilendirmenin ne kadar zaman öncesinde yapılacağı işçinin iş yerindeki kıdem süresine bağlı olarak kanunda düzenlenmiştir. Bu sürelere uymayan taraf, karşı tarafa ihbar tazminatı ödemekle sorumlu olacaktır. 

Fakat kanun koyucu bazı sosyal düşüncelerle iş akdinin sona erdirmek bakımından başka sebepler de öngörmüştür. Kadın işçinin evlilik sebebiyle iş akdini sona erdirmesi buna örnektir. Bu hakkını kullanması durumunda iş akdini sona erdirmek isteyen kadın işçinin ihbar sürelerine uyma yükümlülüğü kaldırılmıştır. İhbar tazminatı ödemesi de söz konusu olmayacaktır. 

Kadın işçi, iş yerinden ayrılma talebini içeren dilekçesini evliliği sebep göstererek resmi nikah tarihinden itibaren bir yıl içinde karşı tarafa iletmelidir. Bir yıllık süre zamanaşımı süresidir. 1475 sayılı Kanun’un halen yürürlükte olan 14. Maddesi gereği evliliği sebebiyle işten ayrılan kadın işçinin kıdem tazminatı alma hakkı korunmaktadır.  Fakat önemle belirtmek gerekir ki bu haklardan yararlanmak isteyen kadın işçinin en az bir yıldır o işyerinde çalışıyor olması şartı bulunmaktadır.  Kıdem tazminatını alarak evlilik sebebiyle işten ayrılan kadının herhangi bir zamanda ve herhangi bir yerde tekrar çalışmaya başlamasını engelleyecek bir durum yoktur. İşveren, kıdem tazminatını alarak işten ayrılan işçisinin yeni bir işe girdiği iddiasıyla haksız yere tazminat ödediği iddiasında bulunamaz.

Evlenince Tazminat Alınabilir Mi?

Evlenince tazminat alınabilir mi? Sorusu, evlilik sebebiyle işten ayrılan kimsenin kıdem tazminatına hak kazanıp kazanamayacağı ile ilgili bir sorudur. Kanun koyucu kadın işçilere, iş sözleşmesini evliliği gerekçe göstererek feshetme imkanı tanımıştır. Kanunun öngördüğü bir fesih sebebi olduğu için ise bu işçinin hak kazanmış olduğu kıdem tazminatından mahrum bırakılması söz konusu olmayacaktır. Yani evlilik sebebiyle işten ayrılan kadın işçi, ihbar sürelerine uymaksızın evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde işten ayrılma sebebini açık olarak belirttiği bir dilekçeyle işverenine başvurarak iş akdini sona erdirebilir ve kıdem tazminatını da alabilir. Fesih ihbar sürelerine uymaması sebebiyle ihbar tazminatı ödemekle de yükümlü olmayacaktır. 

Eğer iş akdini evlilik sebebiyle sonlandıran kadın işçi kıdem tazminatını alamazsa, dava yoluna başvurmalıdır. Fakat kıdem tazminatı bir işçilik alacağı olduğundan ve işçilik alacaklarıyla ilgili davalara 2018 yılı itibariyle arabuluculuk şartı getirilmesi sebebiyle, evlenen kadın işçinin öncelikle arabulucuya başvurması, arabuluculuk sürecinin olumsuz sonuçlanması durumunda ise dava açması gerekmektedir. Bu dava bakımından görevli mahkeme İş mahkemeleridir. İşçi yalnızca kıdem tazminatı için değil, tüm işçilik alacakları için bu yola başvurabilecektir. 

Erkek İşçi Evlilik Nedeni ile Tazminat Alabilir Mi?

İlgili kanunda evlilik sebebiyle iş akdinin geçerli bir biçimde feshedilebilmesi ve bu fesihle beraber kıdem tazminatı alması yalnızca kadın işçiler bakımından düzenlenmiştir. Yani erkek işçinin evlilik sebebiyle işten çıkarak kıdem tazminatı talep etmesi mümkün olmayacaktır. Kadın işçilerin de evlilik sebebiyle iş akdini feshedip kıdem tazminatı alması belirli şartlara bağlanmıştır. Bu şartlar şunlardır:

  • İş akdini sona erdirecek olan işçi, en az bir yıl süreyle çalışmış bulunmalıdır. 
  • Fesih hakkı resmi nikah tarihinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır. 
  • İşverene bildirilecek dilekçede feshin evlilik sebebiyle olduğu açıkça belirtilmelidir. 
  • Bu hakkı kullanacak olan işçi kadın olmalıdır. 

Bu şartları sağlayan işçilerin evlilik sebebiyle iş akdini feshedip kıdem tazminatı alamsı mümkün olacaktır. 

İş akdini feshetmek isteyen erkek işçinin, kanunda öngörülen diğer sebeplerle veya genel olarak fesih ihbar sürelerine uyarak iş akdini feshetmesi mümkündür. Sağlık sebebiyle fesih, alacakların ödenmemesi nedeniyle fesih, askerlik hizmetiyle fesih, iş koşullarında esaslı değişiklik nedeniyle fesih… İşçinin, bu sebeplerle de iş akdini feshetmesi ve kıdem tazminatı alması mümkündür. Fakat evlilik sebebiyle işten ayrılma ve kıdem tazminatı alma yalnızca kadın işçilere tanınmış bir haktır. 

Kadın İşçi Evlilik Sebebi ile İşveren Tarafından İşten Çıkarılırsa Kıdem Tazminatı

Kadın işçilere evlilik sebebi ile iş akdini fesih ihbar sürelerine uymadan ve kıdem tazminatına da hak kazanarak feshetme imkanı verilmişse de, bu haktan işverenler yararlanamazlar. Yani işçisinin evliliğini gerekçe göstererek iş akdini feshetmeye hiçbir işçinin hakkı bulunmadığı gibi, bu eylem işçi bakımından ağır bir hak ihlali oluşturacaktır. Çalışma hakkı, Anayasamızın 49. Maddesinde düzenlenmiş temel bir hak olup işveren tarafından evliliği gerekçe göstererek işçiyi işinden çıkarmak, bu hakkın ihlal edilmesi olacaktır. 

Evlendiği gerekçe gösterilerek işten çıkarılan kadın işçinin kıdem tazminatı alması pekala mümkündür. Bu hususu mahkeme sürecinde somut delillerle ispatlayan işçinin kıdem tazminatı hakkına kavuşması mümkün olacaktır. Evliliğin gerekçe gösterilmesi işveren tarafından haklı bir gerekçe olmadığından haksız fesih tazminatı veya aynı işveren tarafından evli işçilerin çalıştırılıyor olması durumunda ayrımcılık tazminatı da söz konusu olabilecektir.  Kıdem tazminatı miktarı, işçinin iş yerinde çalıştığı her bir yıl için brüt ücretin 30 günlük tutarı olarak hesaplanır.  Bu 30 günlük ücret, normal ücret ve işçinin hak kazandığı diğer menfaatlerden oluşur. İşçi kaç yıl çalışmışsa son aldığı brüt ücret yıl sayısıyla çarpılarak kıdem tazminatı belirlenecektir. 

Evlilik Sebebi ile İşten Atılan Kadın İşçinin Kıdem Tazminatı Alma Koşulları

Kadın işçi evlilik sebebi ile iş akdini feshettiğinde kıdem tazminatı almaya hak kazandığı gibi, haksız yere işten çıkarıldığında da kıdem tazminatına hak kazanacaktır. Kadın işçinin evlenmesi işveren bakımından haklı bir sebep teşkil etmeyeceğinden evlilik sebebiyle iş akdi sonlandırılan işçi de kıdem tazminatına hak kazanacaktır. Aynı zamanda kıdem tazminatını almak isteyen işçi, kıdem tazminatı alma şartlarını da sağlıyor olmalıdır. Bu şartlar şunlardır:

  • 4857 sayılı İş Kanunu’na göre işçi olmalıdır. Bu kanuna göre bir iş akdi ile işverenin işyerinde çalışan kimse işçi sıfatına sahiptir.
  • Aynı iş yerinde en az bir yıldan beri çalışıyor olması gerekmektedir. İşverenin başka iş yerlerinde de çalışmışsa bir yılın hesaplanmasında bu süreler toplanarak hesaplanır. 
  • Akdedilen sözleşmenin belirsiz süreli olması ve haklı bir sebebe dayanarak iş sözleşmesi işverence feshedilmemiş olmalıdır. İşçinin evlenmesi işveren bakımından haklı bir neden oluşturmayacaktır. 
  • İş akdi feshedilen kadın işçi, beş yıl içinde kıdem tazminatını talep etmelidir. 5 yıl sürenin sonunda bu istem zamanaşımına uğrayacaktır. 5 yıllık süre iş akdinin feshedildiği andan itibaren başlayacaktır. 

Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılma İstifa Dilekçe Örneği

…….. A.Ş YÖNETİMİNE

KONU: Evlilik nedeniyle iş sözleşmemin sona erdirilmesi talebi

 … tarihinden itibaren kurumunuzda … pozisyonunda …. olarak görev yapmaktayım. …. Tarihinde resmi nikah ile evlendim. Evlilik cüzdanım ve ilgili belgeler ekte bulunmaktadır.  1457 sayılı İş Kanunu’nun 14. Maddesine dayanarak evliliğim sebebiyle … tarihinden itibaren iş sözleşmemi feshetmekteyim, 

İş akdimin feshi sebebiyle gerekli işlemlerin yapılmasını, kıdem tazminatı, yıllık izin tazminatı ve fazla mesai alacaklarımın kurumunuz kayıtlarında var olan iban hesabı aracılığıyla tarafıma ödenmesi talebimi saygılarımla arz ederim. 

İsim- Soyisim: 

Tarih:

İmza:

Sıkça Sorulan Sorular

Evlilik Nedeniyle Hangi Çıkış Kodu ile İşlem Yapılır?

4857 sayılı kanun gereği evlilik sebebiyle işten ayrılacak olan kadın işçi, evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde fesih sebebini açık şekilde belirttiği bir dilekçe ile işyerine bildirimde bulunmalıdır. İşten çıkış sebebinin SGK çıkış kodlarıyla uyumlu olması gerektiğinden evlilik sebebiyle işten ayrılma halinde 13 Kadın İşçinin Evlenmesi kodu seçilmelidir. Bu kod ile çıkış yapılacaktır. 

Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılan İşsizlik Maaşı Alabilir Mi?

Evlilik sebebi ile işten ayrılacak olan kadın işçiler, işsizlik maaşı alıp alamayacağını merak etmektedir. İşsizlik maaşı, rızası dışında işten ayrılmak durumunda kalan kimselere işsiz kaldıkları süre boyunca geçim desteği sağlamak amaçlı verilen bir ücret olduğundan, kendi isteği ile işten ayrılan işçilerin işsizlik maaşı alması söz konusu olmayacaktır. 

Kategori : İş Hukuku