Ölüm İzni

Ölüm İzni Nedir? Ölüm İzni Kaç Gün? Nasıl Kullanılır?

Ölüm izni, çalışan kişiler için öngörülmüş bir izin türüdür. Belirli bir yakınlık derecesi ile sınırlı olmak üzere çalışan kişiler ölüm izninden yararlanabilir. Ölüm izni kapsamında, çalışan kişi belirli bir süreliğine işte çalışmaya ara vermektedir. Kişi, işte çalışmamasına rağmen öngörülen ölüm izni süresince çalışıyormuş gibi ücretini almaya devam eder. 

Ölüm İzni Nedir?

Ölüm izni, çalışan kişilerin yakınlarının vefatı halinde kendilerine verilen izindir. Yakınlarının ölmesi sonucunda günlük çalışma hayatına verimli bir şekilde devam edilmesi kişiden beklenemeyecektir. Böyle bir beklentinin dürüstlük kurallarına aykırı olması sebebiyle işçilere ölüm izni tanınmıştır.

Ölüm izni, memurların yanı sıra işçilere de tanınmış bir haktır. İşçiler hakkında ölüm izni İş Kanunu’nda düzenlenmektedir. Memurlar için ise ölüm izni düzenlemesi kaynağı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’dur. Ölüm izni sayesinde çalışan kişilere süreci atlatma konusunda yardımcı olunmaktadır.

Ölüm izninin kullanılabilmesi için ölen kişinin belirli derecede yakın olması gerekmektedir. Kamu ve özel sektörde ölüm izninin düzenlenişi farklıdır. Kişinin işçi veya memur olmasına göre ölüm izni kullanılabilecek yakınlar değişir. Aynı zamanda memur ve işçilerin ölüm izni süresi de farklılık gösterir. İlgili kanuna bakılarak belirlenecek ölüm izni süresi boyunca çalışan kişi ücretini almaya devam edecektir. Alınacak ücret, normal çalışma şartlarında verilen ücrettir. İzin kullanılması sebebiyle ücrette herhangi bir kesinti yapılmayacaktır. Ölüm izni kullanma hakkı doğan çalışan öncelikle gerekli şartları yerine getirmelidir. Şartlar sağlandığında ölüm izni kullanmasına rağmen hak ettiği ücreti alamadığı takdirde yargı yoluna başvurabilecektir.

Ölüm İzni Kimlere Hangi Yakınlarının Ölmesi Halinde Verilir?

Ölüm izni kamu ve özel sektör çalışanlarına tanınmış bir izin türüdür. Kamu sektöründe çalışan memurların yanı sıra özel sektörde çalışan işçilerin de ölüm iznine ayrılma hakları bulunur. Ölüm izni, Türk Silahlı Kuvvetleri personelleri lehine de tanınmış bulunan bir izin hakkıdır. Belirtilen çalışan gruplarına tanınmış olmakla beraber izin süreleri gruptan gruba farklılık göstermektedir. 

Kamuda çalışan memurlar için öngörülen ölüm izni süresi yedi gündür. Memurlara verilecek olan ölüm izni kapsamında sayılan yakınlar,

  • Eş,
  • Çocuk,
  • Anne,
  • Baba,
  • Eşin anne ve babası,
  • Kardeş,

Olarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda düzenlenmiştir. 

Özel sektör çalışanları için öngörülen izin süresi üç gündür. İşçilerin ölüm izni dahilinde sayılan yakınlar,

  • Anne,
  • Baba,
  • Eş,
  • Kardeş,
  • Çocuk,

Olarak İş Kanunu’nda düzenlenmiştir. Özel sektör çalışanlarına üç, kamu çalışanlarına yedi, Türk Silahlı Kuvvetleri çalışanlarına ise on günlük ölüm izni süresi verilmektedir.

Ölüm İzni Belgesi Nedir?

Ölüm izni belgesi, çalışanın yakınının ölümü sebebiyle izne ayrıldığını gösteren belgedir. Ölüm izni belgesi, çalışanın izne ayrılmasına rağmen ücretini almaya devam edeceğini kanıtlar niteliktedir. Bunun sebebi yasalar tarafından çalışanlara tanınan hakkın mevcut oluşudur. İlgili yasasında belirtilen kişilerin ölümü halinde çalışana izin hakkı tanınacaktır. Bu sürede çalışana izne ayrılmamışçasına ücreti ödenmeye devam edilecektir. Bu durumu kanıtlar nitelikte olan ölüm izni belgesi, çalışanın talebi üzerine veya yasal düzenleme gereği verilebilir. Çalışanın çalıştığı yer tarafından düzenlenecek bu belgede bulunması gereken unsurlar,

  • Çalışan ad ve soyadı,
  • Çalışanın pozisyonu,
  • Ölüm belgesi,
  • Kullanılacak izin süresi,
  • Çalışanın izne ayrıldığı ve döneceği tarihler,
  • Ölüm izni kullanıldığı süre içinde çalışanın ücretinin ödenme durumu,
  • Çalışanın yöneticilerinin ad soyadları ve imzaları,

Olarak belirtilebilir.

Ölüm İzni Nasıl Kullanılır?

Ölüm izninin kullanılabilmesi için çalışanların bazı şartları sağlaması gerekmektedir. Ölüm izni, ancak belirli yakınların ölümü halinde kullanılabilecektir. Ayrıca kişilerin kamu veya özel sektörde çalışmasına göre kullanabilecekleri izin süreleri de değişmektedir. Özel sektörde çalışan işçi eşinin anne veya babasının ölümü halinde çalışan eşin ölüm izni kullanma hakkı bulunmamaktadır. İşçiler işverenlerden izin talebinde bulunurken haklarının bu şekilde sınırlarına dikkat etmelidir. Aynı şekilde özel sektör çalışanının talep edebileceği maksimum izin süresi üç gün iken kamu sektöründeki çalışan için bu süre yedi gündür. Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları için ise bu sürenin üst sınırı on gündür.

Çalışan kişinin hak kaybına uğramaması açısından iznini kanıtlar nitelikte ölüm izni belgesi temin etmesi yararına olacaktır. İşveren tarafından düzenlenecek olan bu belgede çalışanın izne ayrıldığı, döneceği tarihler ve ücretinin ödenme şekli yer alacaktır. Çoğu zaman çalışanın talebi üzerine ölüm iznine ayrıldığı gözlemlenmektedir. İşverenler bu konuda herhangi bir dilekçe talebinde bulunmaksızın durumun gereğini göz önünde bulundurarak çalışanlara haklarını tanımaktadırlar. Bazı durumlarda ise çalışanlardan dilekçe talebi ve takiben ölüm belgesi istenebilmektedir. Sonuç olarak çalışanlar, bulundukları kurumun gereklerine göre gerekli adımları takip ederek ölüm iznine ayrılabilecektir.

Memurda Ölüm İzni

Memurlarda ölüm izni, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda düzenlenmiştir. Devlet Memurları Kanunu’nun 104. maddesinde memurun belli yakınlarının ölümü halinde ölüm izni hakkı olduğu belirtilmiştir. İlgili maddede sayılan yakınların ölümü halinde memurun isteği üzerine yedi gün ölüm izni verilecektir. Devlet Memurları Kanunu’nda düzenlendiği üzere memurun ölüm iznini kullanabileceği yakınları,

  • Eşi,
  • Çocuğu,
  • Annesi,
  • Babası,
  • Kardeşi,
  • Eşinin anne veya babası, 

Olarak düzenlenmiştir. Memur, belirtilen kişilerin ölümü üzerine talepte bulunarak gerekli belgeler ile ölüm iznini kullanabilecektir. Ölüm izni kullanması sebebiyle alacağında herhangi bir kesinti yapılmayacaktır. Memur, izin süresince çalışıyormuş varsayılacaktır. Memurun kullanabileceği ölüm izni süresi, kanunda belirtilen kişilerin ölümü ile başlayacaktır.

Ölüm İzni İçin Dilekçe Gerekli Mi?

Ölüm izni için dilekçe kural olarak gerekmemektedir. Ölüm iznine ayrılacak olan kişiler işverenlerine bildirmek suretiyle ölüm iznine ayrılabilmektedir. Her ne kadar dilekçe verilmesi konusunda bir zorunluluk bulunmasa da kişinin çalıştığı yerlere göre kurallar değişiklik göstermektedir. Ölüm izni için kuruma dilekçe yazılması işverenler tarafından talep edilebilmektedir. Bu durumda dilekçenin yanı sıra ölüm belgesine yer vermek çalışanın yararına olacaktır. 

Çalışanların ölüm iznine ayrılabilmesi için dilekçe vermesi gereken durumlarda çalışanın haklarını bilmesi önem taşır. Çalıştığı sektöre göre maksimum izne ayrılma süresini bilmesi gerekmektedir. Böylece resmi işlemler ile izin alınması uzun sürmeyecektir. Kişiler içinde bulundukları durumu, ölen kişiyi ve yakınlığını belirtmelidir. Ayrıca kaç gün izin kullanılacağının da dilekçede yer alması yararlı olacaktır. Bu şekilde hazırlanan dilekçe kuruma ibraz edilerek kişilerin ölüm iznine ayrılmaları sağlanacaktır.

Ölüm İzni Ücretli Midir?

Ölüm izni, uygulamada ücretli izin olarak anılmaktadır. Bunun sebebi, çalışanın izne ayrılmasına rağmen ücretini almaya devam ediyor oluşudur. Ölüm izni, çalışana yasal olarak tanınmış bir haktır. Çalışanlar bu iznini kullandıkları sürece çalıştıkları zaman diliminde olduğu gibi ücrete hak kazanacaktır. İzin kullandıkları sürece alacakları ücretten herhangi bir ad altında kesinti yapılamayacaktır. İşveren, çalışanına çalışması karşılığında ödediği ücretini ödemeye devam edecektir. İşçinin çalışmamasına yani izinde olmasına rağmen ücreti ödenmeye devam ettiğinden bu izin türü uygulamada ücretli izin olarak anılmaktadır.

Ücretsiz İzin

Ölüm İzni Süresi Yıllık İzin Süresinden Düşülür Mü?

Ölüm izni süresi, yıllık izin süresinden düşülmemektedir. Ölüm izni, yıllık izin süresinin içerisinde yer almayan bir izindir. Memurlara Devlet Memurları Kanunu ile işçilere ise İş Kanunu ile özel düzenleme gereği tanınmıştır. Yıllık izinden ayrı bir izin türüdür. Bu sebeple işçinin ölüm iznine ayrıldığı süreler ölüm izni kapsamında yer alacaktır. Aksinin kabulü ahlak ve hakkaniyetin gereklerine de uymamaktadır. Kişilerin kullanabilecekleri ölüm izninin sürelerini aşmaları takdirde yıllık izinden kesinti yapılabilir. Bu durum dışında kanunen çizilen sınırlar çerçevesinde ölüm iznine ayrılan çalışanın yıllık izin hakkından herhangi bir kesinti yapılmayacaktır.

Ölüm İzni Daha Sonra Kullanılabilir Mi?

Ölüm izninin daha sonra kullanılabilmesi mümkün değildir. Ölüm iznini kullanma hakkı, kanunda sayılan kişilerin ölümü ile başlar. Bu kişiler genel olarak anne, baba, kardeş, çocuk ve eştir. Memurlar ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları için bu kişilere ek olarak eşin anne ve babası da dahil edilmiştir. Kamu veya özel sektörde çalışılmasına göre kanunda sayılan bu kişilerin ölümünden itibaren ölüm izni hakkı kullanılabilir. Sayılan kişilerin ölümünün çok yakın olması sebebiyle ölüm öncesi veya öldükten bir süre sonrası için ölüm izni kullanılması mümkün değildir.

Ölüm İzni Hafta Sonuna Denk Gelirse Ne Olur?

Ölüm izninin hafta sonuna gelmesi durumunda çalışan kişinin kullanacağı ölüm izni süresinde herhangi bir değişiklik olmayacaktır. Ölüm izninin hafta sonuna gelmesi sebebiyle izin süresi uzamayacaktır. İşçi, memur, Türk Silahlı Kuvvetleri mensubu olunmasına göre üç, yedi ve on günlük süre yakının ölüm tarihinden itibaren başlayacaktır. Bitimi de başlayan günün üzerine sayılması suretiyle hesaplanacaktır. Herhangi bir bayram, tatil, hafta sonu tarihleri bu izin süresine etkilemeyecektir. Bunun sebebi ölüm izni süresinin düzenleme altına alınırken kanun koyucu tarafından “gün” ibaresi kullanılmış olmasıdır. “İş günü” ibaresi kullanılmadığından gün hesaplaması tatiller dikkate alınmadan yapılacaktır.

Ölüm İzni Hakkı Kullandırılmazsa Ne Olur?

Ölüm izni hakkı, çalışanlara yasalar tarafından tanınmış bir haktır. Bu hak, memurlara 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile tanınmıştır. İşçiler için ise İş Kanunu yasal dayanaktır. Çalışanlara yasal şekilde tanınmış bir hak bulunması sebebiyle işverenler yeterli koşullar sağlandığında hakkın kullanımına izin vermelidir. Çalışanların yasal haklarını kullanımına izin verilmediği takdirde yargı yoluna başvurma ve haklı sebeple çalışma sözleşmesini fesih hakları bulunmaktadır. Yargı yoluna başvurulduğunda deliller önem taşımaktadır. Bu sebeple çalışanlar, izin hakkını kullanım talebini içeren dilekçelerini yargı sürecinde hazır bulundurmalıdır.  Gerekli şartlar sağlandığında izinlerinin kullandırılmamasından kaynaklanan alacakları için dava açabileceklerdir.

Sıkça Sorulan Sorular

Birinci Derece Akraba Ölüm İzni Kaç Gün?

Birinci derece akrabalar, ölüm izni kapsamındadır. Birinci derece akrabalar anne, baba ve çocuklardır. Bu kişilerin ölümü üzerine çalışan için ölüm izni işçi ise üç, memur ise yedi, Türk Silahlı Kuvvetleri personeli ise on gündür.

1 Derece Akraba Ölüm İzni Kaç Gün?

1 derece akrabalar arasında anne baba ve çocuklar yer alır. Ölüm izni günü sayısı kamu ve özel sektöre göre değişir. Kamu çalışanları için yedi günlük izin süresi vardır. Özel sektör çalışanları için izin süresi üç gündür. Çalışan kişi Türk Silahlı Kuvvetleri’nden ise izin süresi on gündür.

Ölüm İzni Hangi Akrabaları Kapsar?

Ölüm izninin kapsadığı akrabalar İş Kanunu ve Devlet Memurları Kanunu’nda düzenlenmiştir. Bu akrabalar,

  • Anne,
  • Baba,
  • Eş,
  • Kardeş,
  • Çocuk,
  • Eşin anne veya babası,

Olarak genel itibarıyla belirtilebilir. Memur ve TSK personelinin yukarıdaki yakınlar için ölüm izni kullanma hakkı bulunur. Ölüm izni kullanacak kişi işçi ise eşinin anne veya babası için ölüm izni kullanma hakkı yoktur.

2 Derece Vefat İzni Kaç Gün?

2 derece akrabalar dede, nine, torun ve kardeş olarak belirtilebilir. Ölüm izni ile ilgili yasal düzenlemelerde bu akrabalardan sadece kardeş bulunmaktadır. Bu sebeple ikinci derece akrabalardan sadece kardeş için ölüm izni kullanılabilir. İzin süresi işçilerde üç, memurlarda yedi, TSK çalışanlarında on gündür.

Ölüm İzni Mazeret İzni Midir?

Ölüm izni, mazeret iznidir. Mazeret izinleri evlilik, doğum, ölüm ve engelli birey ebeveynliği durumunda kullanılabilir. Mazeret izinleri olağandışı bir durumda verildiğinden ücretli izin olarak değerlendirilecektir.

Kategori : İş Hukuku